Breaking News

sartjaen - ความเป็นมาความสำคัญ "วันสารทไทย" จารีตทำบุญทำกุศลเดือนสิบ 2564

ความเป็นมาความสำคัญ “วันสารทไทย” จารีตทำบุญทำกุศลเดือนสิบ 2564

วันสารทไทย 2564 ตรงกับวันที่ 6 ตุลาคม ถือเป็นประเพณีสำคัญของชาวไทยที่ปฏิบัติสืบต่อกันมายาวนาน มักจะจัดขึ้นในราวเดือนกันยายน-ตุลาคมของทุกปี อีกทั้งยังเป็นวันรวมพี่น้องที่สมาชิกในครอบครัว ด้วยกันทำบุญทำทานอุทิศส่วนกุศลไปให้บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว มีประวัติที่ไปที่มาอย่างไร ติดตามจากบทความนี้

ทำความรู้จัก “วันสารทไทย” คือวันอะไร?

วันสารทไทย คือ วันทำบุญทำทานกลางปีของชาวไทย ตรงกับวันแรม 15 เย็น ขึ้น 10 บ้างก็นิยมเรียกวันนี้ว่า “วันสารทเดือนสิบ” หรือ “ประเพณีทำบุญทำทานเดือนสิบ” โดยในแต่ละภาคจะมีชื่อเรียกที่แตกต่างกันออกไป ดังนี้

– ภาคกึ่งกลาง : วันสารทไทย
– ภาคใต้ : งานบุญเดือนสิบ, ประเพณีชิงเปรต
– ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ : งานบุญข้าวสาก
– ภาคเหนือ : งานตานก๋วยสลาก

วันสารทไทยได้รับอิทธิพลมาจากคติอินเดีย เมื่อไทยรับเข้ามาใช้เป็นส่วนหนึ่งของประเพณีท้องถิ่นแล้ว ก็จะมีความยึดโยงกับความศรัทธาเรื่องสังคมทำการเกษตรแล้วก็บรรพบุรุษ โดยเชื่อว่าการทำบุญให้แก่บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว รวมทั้งสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เคารพยกย่อง จะช่วยบันดาลให้ครอบครัวอยู่เย็นเป็นสุข ฝนฟ้าตกตามฤดูกาล พืชพรรณธัญญาหารสมบูรณ์บริบูรณ์ เก็บเกี่ยวสำเร็จผลิตที่พึงพอใจ แต่ถ้าไม่เคารพนับถือบรรพบุรุษแล้วก็สิ่งศักดิ์สิทธิ์ ก็จะได้รับผลที่ตรงกันข้ามกันนั่นเอง

ประวัติความเป็นมาวันสารทไทย มีที่มาอย่างไร?

จากหลักฐานในหนังสือพระราชพิธีสิบสองเดือน บทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เชื่อว่า ประเพณีวันสารทไทยมีมาตั้งแต่ยุคสุโขทัย ส่วนต้นเหตุที่คาดคะเนว่าได้รับอิทธิพลมาจากอินเดียแล้วก็คติพราหมณ์ เนื่องจากว่าในสมัยก่อนช่วงวันสารทที่จัดในเดือน 10 เมื่อเทียบกับช่วงฤดูเก็บเกี่ยวของไทยแล้ว พบว่าเป็นตอนที่ข้าวยังไม่สุก ไม่ใช่ฤดูเก็บผลิตผลของไทย ก็เลยไม่อาจจะทำของหวานกระยาสารทขึ้นมาโดยใช้ผลิตผลในช่วงนั้นได้
เมื่อเป็นแบบนั้น ชาวไทยก็เลยดัดแปลงปรับปรุงแก้ไขด้วยการนำข้าวสารเก่า ผสมกับถั่วแล้วก็งา เพื่อใช้ทำของหวานกระยาสารท สำหรับบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เทพ แล้วก็ผีสาง ที่รอคุ้มครองปกป้องป้องกันแทนนั่นเอง ถัดมาเมื่อชาวไทยหันมาเชื่อในศาสนาพุทธ ก็เลยนิยมทำบุญทำทานกับพระ เพื่ออุทิศบุญส่วนกุศลไปให้บรรพบุรุษ รวมทั้งผู้ตายที่กลายเป็น “เปรต” ให้ได้มีโอกาสมารับส่วนบุญในวันทำบุญทำทานสารทเดือนสิบนั่นเอง ซึ่งคนใต้จะเรียกวันนี้ว่า “วันทำบุญทำทานชิงเปรต” นั่นเอง โดยจะต้องมีการจัดสำรับอาหาร ผลไม้ ของหวานพอง ของหวานลา อื่นๆอีกมากมาย นำไปทำบุญทำทาน เพื่อหวังให้ญาติโกโหติกาที่ล่วงลับไปแล้ว ได้รับผลบุญในช่วงเทศกาลดังกล่าวมาแล้วข้างต้น

sartjaen2 - ความเป็นมาความสำคัญ "วันสารทไทย" จารีตทำบุญทำกุศลเดือนสิบ 2564

ความสําคัญวันสารทไทย สะท้อนแนวคิดเรื่องอะไรบ้าง?

  • การแสดงความรู้คุณต่อบรรพชนที่ล่วงลับไปแล้ว เชื่อว่าในช่วงวันสารทเดือนสิบ ญาติโกโหติกาที่ตายจากไปแล้ว แต่ยังจำต้องชดใช้กรรมอยู่ จะได้กลับมาหาครอบครัวเพื่อรับส่วนบุญกุศล
  • การแสดงความเคารพนับถือต่อผู้มีพระคุณ แสดงถึงความผูกพันระหว่างบรรพชนที่เสียชีวิตไปแล้ว แล้วก็ลูกหลานญาติโกโหติกาที่ยังมีชีวิตอยู่
  • การแสดงความโอบอ้อมอารี เนื่องจากว่าในช่วงวันสารทไทย ชาวไทยมักจะนิยมนำของหวานกระยาสารท หรือของหวานตามประเพณีของแต่ละแคว้น ไปมอบให้แก่กัน
  • การแสดงความเคารพนับถือต่อธรรมชาติ แม่โพสพ ผีสาง เทพ (ตามความศรัทธาของแต่ละพื้นที่) ที่ช่วยคุ้มครองปกป้องป้องกันให้ผลผลิตการเกษตรได้ผลดี
  • การเสียสละ ทำบุญทำทาน บริจาคทาน ไม่โลภ ไม่ยึดติด อีกทั้งเป็นการอุ้มชูพระพุทธศาสนา รักษาประเพณีไทยสืบไป

sartjaen1 - ความเป็นมาความสำคัญ "วันสารทไทย" จารีตทำบุญทำกุศลเดือนสิบ 2564

สำหรับกิจกรรมวันสารทไทยที่ชาวไทยยึดถือปฏิบัติกันทุกปี คือ การไปวัดทำบุญทำทาน กรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษที่ล่วงลับ ด้วยการนำข้าวปลาอาหาร ผลไม้ ของหวานตามประเพณี ไปร่วมใส่บาตรที่วัด ซึ่งการประกอบพิธีวันสารทไทยในแต่ละพื้นที่ ก็อาจมีลักษณะที่แตกต่างกันออกไป